tel.
22 879-98-69
fax 24 h
22 879-92-32
e-mail: cza@cza.pl
Winieta 'Czasopisma Aptekarskiego'
Adres Redakcji
ul. Obarowska 23/2
04-337 Warszawa
Box 81
Komunikaty nadzwyczajne
O Czasopiśmie Aptekarskim
Wybiórka w pigułce
Konferencje Czasopisma Aptekarskiego
Medale Czasopisma Aptekarskiego
Europejski Laur Farmacji
Rozmiar: 598 bajtów
SPISY TREŚCI
za lata 2011-2015
Rozmiar: 598 bajtów
PRENUMERATA
 
"Czasopismo Aptekarskie"
Rozmiar: 598 bajtów
Numery
archiwalne "Czasopisma Aptekarskiego"
Rozmiar: 598 bajtów
Numery
archiwalne "Farmacji Szpitalnej w Polsce i na Świecie"
Rozmiar: 598 bajtów
Artykuły z "Czasopisma Aptekarskiego" z lat 2008-2009
Rozmiar: 598 bajtów
Kontakt
Rozmiar: 598 bajtów
Rada Naukowa
i Redakcja
Rozmiar: 598 bajtów
Regulamin
dla Autorów publikacji naukowych
Rozmiar: 598 bajtów
Zgłoszenia niepożądanych działań leków Pytania, komentarze, uwagi
Rozmiar: 598 bajtów



Rozmiar: 58785 bajtów
Szczegółowe informacje o naszym przedsięwzięciu w sierpniowo-wrześniowym wydaniu "Czasopisma Aptekarskiego"



O Leopoldzie Skulskim w Senacie III RP
 
Farmaceuta i mąż stanu

Niecodzienne wydarzenie miało miejsce w czasie przerwy w obradach 14. posiedzenia Senatu RP. 6 kwietnia br. marszałek Senatu Stanisław Karczewski w obecności wicemarszałków, senatorów i gości otworzył wystawę poświęconą farmaceucie Leopoldowi Skulskiemu, premierowi w II RP.
Prowizor farmacji (równoznaczny magistrowi farmacji) i inżynier chemii Leopold Skulski należał do grona najwybitniejszych polityków, działaczy społecznych i przedsiębiorców w Polsce międzywojennej, o czym już wielokrotnie pisaliśmy na łamach naszych wydawnictw m.in. w "Czasopiśmie Aptekarskim" i "Farmaceutycznym Poradniku-Kalendarzu".
Prezentacja wystawy odbyła się z inicjatywy przewodniczącego Komisji Zdrowia senatora Waldemara Kraski. Wśród gości obecni byli: córka brata Leopolda Skulskiego Marzena Skulska-Lundgren zamieszkała obecnie w Szwecji, prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Lekarskiego prof. hab. med. Waldemar Kostewicz, wiceprezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego prof. dr hab. Jan Pachecka, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej i jednocześnie prezes Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie mgr farm. Michał Byliniak, prezes Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego prof. hab. med. Jerzy Jurkiewicz, dyrektorka Muzeum Farmacji im. Antoniny Leśniewskiej w Warszawie dr hab. Iwona Arabas, prof. PAN, Ambasadorowie Farmacji "Czasopisma Aptekarskiego" mgr farm. Jolanta Radecka i dr n. farm. Kazimierz Radecki oraz redaktor naczelny "Czasopisma Aptekarskiego" Wiktor Szukiel. Wystawa trwała do 12 kwietnia br. i była obejrzana przez liczne grupy młodzieży zwiedzające Sejm i Senat.
(bo)

Rozmiar: 58785 bajtów
Na zdj. od lewej: wicemarszałek Senatu Adam Bielan, senator Anna Maria Anders, wicemarszałek Senatu Maria Koc, marszałek Senatu Stanisław Karczewski, przewodniczący Komisji Zdrowia Waldemar Kraska, dyrektor Głównej Bilioteki Lekarskiej Wojciech Giermaziak, Marzena Skulska-Lundgren z osobami towarzyszącymi, Jolanta i Kazimierz Radeccy

"Czasopismo Aptekarskie" nr 5/2016
na str. 11



Mój program i deklaracja wyborcza

mgr farm. Elżbieta PIOTROWSKA-RUTKOWSKA
 
Prezes Naczelnej Rady i Izby Aptekarskiej

Będę:
•  Wspierać prace Inspekcji Farmaceutycznej w eliminowaniu wszystkich patologii związanych z nieprzestrzeganiem obowiązującego prawa, tj. reklamy aptek, ograniczeń dostępności leków dla pacjentów i aptek, odwróconego łańcucha, braku wymaganej obsady fachowej, przekroczeń 1% aptek w województwie.
•  Współpracować z wszelkimi instytucjami w celu dostosowanie systemu kształcenia uniwersyteckiego oraz podyplomowego do obecnych wymagań, a także wyzwań stawianych farmaceutom.
•  Aktywnie uczestniczyć w dyskusjach prowadzonych w mediach, a także bezzwłocznie reagować na wszelkiego rodzaju przejawy naruszenia dobrego imienia farmaceutów.
•  Wspierać farmaceutów zatrudnionych w szpitalach, by zagwarantować im niezależność oraz wyeliminować wszystkie negatywne praktyki.

Podejmę się:
•  przygotowania analiz wykazujących konieczność zwiększenia zatrudnienia farmaceutów w szpitalach.

Doprowadzę do:
•  Poszerzenia katalogu szkoleń uwzględniając zagadnienia związane z realizacją zasad Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej.
•  Doprowadzę do organizacji i utrzymania kontaktów z przedstawicielami urzędów oraz politykami.

Deklaruję:
•  Przygotowanie propozycji zmian w przepisach mających na celu ograniczenie obrotu pozaaptecznego, wzmocnienie roli i pozycji farmaceuty, wyeliminowanie niefarmaceutów ze struktury właścicielskiej aptek, a także podwyższenie marży pozwalającej na realizację wszystkich ustawowych zadań.
•  Wsparcie i udział we wszelkiego rodzaju aktywnościach prozdrowotnych w celu zwiększenia świadomości pacjentów.

Zmiany w NIA: Unowocześnienie narzędzi kontaktu z członkami NIA oraz izbami, analiza wszystkich wydatków pod kątem uzyskania oszczędności oraz zwiększenie przejrzystości prowadzonej polityki finansowej NIA, optymalizacja zadań realizowanych przez pracowników NIA, publikacja maksymalnie szerokiej informacji na temat działalności NIA.

Pamiętajcie!
Przyszłość naszego samorządu zależy od dobrego lidera, zdolnego poprowadzić nas do celu!

"Czasopismo Aptekarskie" nr 5/2016
na str. 3



Doskonalenie systemu kształcenia fińskich farmaceutów w zakresie sprawowania nowych usług farmaceutycznych realizujących zadania opieki farmaceutycznej

dr n. farm. Piotr MERKS
 
Katedra Technologii Postaci Leku, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Aegate Limited Sp. z o.o. Oddział w Polsce

mgr farm. Dariusz KUŹNICKI
 
Farmaceuta, apteka ogólnodostępna

Mamy pobożne życzenie, aby polska farmacja, sprowadzana obecnie do zawodu tak niskiej rangi jak coś pomiędzy biologiem a sklepikarzem, weszła w okres jej renesansu, jak to miało miejsce przed wielu laty. Mam nadzieję, że przyszłe zespoły aptekarskie będą zrzeszały profesjonalistów z prawdziwego zdarzenia i co najważniejsze, że za swoją trudną i odpowiedzialną pracę będą oni godnie wynagradzani.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 4/2016
na str. 11-14



Przełom w samorządzie aptekarskim

dr n. farm. Marek JĘDRZEJCZAK
 
Apteka "Od Pokoleń" w Kielcach

Styczniowy VII Krajowy Zjazd Aptekarzy nie tylko wyłonił nowe władze Naczelnej Rady Aptekarskiej, ale także wytyczył główne kierunki działalności naszego samorządu. Jak zapewniano na zjeździe, nowe władze samorządu farmaceutów będą kontynuować rozpoczęte w obecnej kadencji prace nad mapą potrzeb usług farmaceutycznych, ustawą o zawodzie farmaceuty i izbach aptekarskich, Narodową Organizacją Weryfikacji Leków (NMVO), koncepcją opieki farmaceutycznej finansowanej ze środków społecznych oraz nowymi formami kształcenia ciągłego farmaceutów.
Siódma kadencja samorządu aptekarskiego będzie miała charakter przełomowy nie tylko dla naszego środowiska zawodowego, ale i dla pacjentów aptek. Będzie to czas dalszych intensywnych prac legislacyjnych. Samorząd będzie potrzebował ludzi z doświadczeniem w tej trudnej materii, którzy znają mechanizmy tworzenia prawa i mogą zdobywać poparcie dla wspólnie wypracowanych projektów. Którzy potrafią słuchać i jednoczyć. Kontynuowane będą prace nad nowelizacją ustawy Prawo farmaceutyczne. Głęboko wierzę, że sukcesem zakończą się prace nad projektem ustawy scalającej w jednym akcie prawnym wszystkie przepisy, które dotyczą wykonywania zawodu farmaceuty.
Katalog spraw do załatwienia jest obszerny. Konieczna jest między innymi naprawa systemu odpłatności za leki refundowane oraz wprowadzenie mechanizmów pozwalających zrekompensować aptekom szkody ponoszone w związku ze zmianami w wykazach leków refundowanych. Ważne jest zagwarantowanie stałego i równego dostępu do leków refundowanych. Niezbędne jest dostosowanie przepisów o obowiązku pełnienia dyżurów przez apteki.

Rozmiar: 58785 bajtów
Nie wszystkie recepty są w całości realizowane przez pacjentów. Przydałaby się recepta farmaceutyczna na leki refundowane. Nad problemem zastanawiają się: dr farm. Marek Jędrzejczak, córka mgr farm. Marta Jędrzejczak-Modlińska i syn mgr farm. Maciej Jędrzejczak we własnej aptece rodzinnej "Od Pokoleń" założonej w 1990 r.

W ostatnich dniach 2015 r. poprzednia Naczelna Rada Aptekarska VI kadencji zakończyła prace nad zmianą kryteriów klasyfikacji leków dopuszczonych do obrotu pozaaptecznego. Projekt rozporządzenia, który został przekazany na ręce ministra zdrowia powinien wkrótce pojawić się w uzgodnieniach społecznych. Konieczne jest wyłączenie m.in. sklepów ogólnodostępnych z katalogu placówek, które mogą prowadzić obrót detaliczny produktami leczniczymi. Leki muszą wrócić do apteki!
Ze względu na ważny interes państwa należy też przeciwdziałać monopolizacji rynku detalicznego i hurtowego leków. Trzeba doprecyzować przepisy dotyczące ustawowych zakazów koncentracji, a także egzekwować ich przestrzeganie przez właściwe organy państwa. W trakcie upływającej VI kadencji Naczelna Izba Aptekarska wielokrotnie występowała w tej sprawie do głównego inspektora farmaceutycznego i prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przepisy antykoncentracyjne muszą być przestrzegane. NIA powinna konsekwentnie domagać się, by obowiązujące prawo było respektowane!
Ważną dziedziną farmacji jest aptekarstwo szpitalne, które jest coraz bardziej doceniane przez zarządy jednostek lecznictwa zamkniętego. Nadal jednak znaczenie apteki szpitalnej musi być wspierane autorytetem jej kierownika. Uważam, że należy przyjąć precyzyjne regulacje dotyczące statusu apteki szpitalnej i działu farmacji oraz roli farmaceuty w szpitalu lub innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne.
Ustępująca Naczelna Rada Aptekarska przygotowała PAKT DLA FARMACJI - najważniejsze postulaty samorządu aptekarskiego dotyczące praw polskich pacjentów, podstaw funkcjonowania aptek jako placówek ochrony zdrowia publicznego oraz zasad wykonywania zawodu farmaceuty. Przypomieć warto, że propozycje Naczelnej Izby Aptekarskiej przedstawiono ministrowi zdrowia na spotkaniu w Ministerstwie Zdrowia w dniu 3 grudnia 2015 r., a 13 stycznia 2016 r. zaprezentowano je na posiedzeniu senackiej Komisji Zdrowia poświęconej tylko sprawom samorządu aptekarskiego.
Blisko trzygodzinna debata nad najważniejszymi sprawami polskiego aptekarstwa, przeprowadzona został w Senacie RP z inicjatywy Naczelnej Izby Aptekarskiej. Podczas debaty na posiedzeniu Komisji wśród wielu tematów, które poruszano przedstawiono m.in. problem związany z liczbą otwieranych nowych aptek. Brak jakichkolwiek zasad dotyczących rozmieszczenia aptek ogólnodostępnych, odnoszących się w szczególności do uwarunkowań demograficznych lub terytorialnych, powoduje nieracjonalny wzrost ich liczby. Zjawisko to występujące w największym natężeniu w dużych miastach, często kosztem m.in. gminnych wsi.
Drugim istotnym problemem, na który należy zwrócić szczególną uwagę, jest konieczność uchwalenia ustawy o zawodzie farmaceuty, bowiem jesteśmy jedynym zawodem, który takich regulacji ustawowych nie posiada.
Społeczeństwo potrzebuje dobrze wykształconych farmaceutów. Jesteśmy dobrze postrzegani przez innych reprezentantów zawodów medycznych. Posiadamy piękną i bogatą historię naszego zawodu. Budując nowe, nie trzeba niszczyć naszego wspólnego dorobku.

"Czasopismo Aptekarskie" nr 4/2016
na str. 15-16



VII Krajowy Zjazd Aptekarzy na prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej i Naczelnej Izby Aptekarskiej wybrał mgr farm. Elżbietę Piotrowską-Rutkowską, specjalistkę farmacji aptecznej, która w latach 2008-2015 była prezesem Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi, a od 2008 roku członkiem Naczelnej Rady Aptekarskiej

Rozmiar: 58785 bajtów
Ustępujący prezes NRA dr Grzegorz Kucharewicz gratuluje wyboru mgr farm. Elżbiecie Piotrowskiej-Rutkowskiej na prezesa NRA i NIA

Rozmiar: 58785 bajtów
Prezes NRA mgr farm. Elżbieta Piotrowska-Rutkowska wśród delegatów VII Krajowego Zjazdu Aptekarzy



Dodatkowe obciążenia podatkowe
aptek ogólnodostępnych
 
List prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej do Ministra Finansów w związku z projektem o podatku od sprzedaży detalicznej w aptekach

Warszawa, dnia 9 lutego 2016 r.

Naczelna Izba Aptekarska L.dz. P-69/2016

Pan Paweł Szałamacha
Minister Finansów


Szanowny Panie Ministrze
W związku z pracami legislacyjnymi nad projektem ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej, w imieniu Naczelnej Izby Aptekarskiej, wyrażam stanowisko, że niedopuszczalne jest obciążanie podmiotów prowadzących apteki, będące placówkami ochrony zdrowia publicznego, dodatkowymi podatkami przewidzianymi w ww. projekcie ustawy.
Zwracam uwagę, że zaopatrzenie ludności w leki stanowi jeden z elementów składających się na całość świadczeń zdrowotnych realizowanych w celu poprawy zdrowia i nie ogranicza się jedynie do leków refundowanych. Istotnym czynnikiem w ratowaniu życia i zdrowia pacjentów jest również dostępność do produktu leczniczego wydawanego na podstawie recepty, niepodlegającego refundacji, a także leku wydawanego bez recepty z zapewnieniem możliwości porady farmaceuty, który legitymując się stosownym wykształceniem, uprawniony jest do wydania leku na podstawie informacji pozyskanych od pacjenta w trakcie udzielania usługi farmaceutycznej.
Zaznaczyć należy, że lek nie jest zwykłym towarem, a jego sprzedaż nie stanowi zwykłej transakcji handlowej. Prowadzenie apteki wymaga spełnienia szczególnych warunków, w tym lokalowych, gwarantujących odpowiednią jakość i bezpieczeństwo wydawanego produktu. Obowiązujące prawo zobowiązuje również przedsiębiorcę do zatrudnienia wykwalifikowanego personelu.
Rozkład godzin pracy apteki ogólnodostępnej nie jest dowolnie ustalany przez podmiot ją prowadzący. Zgodnie z 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne, rozkład pracy dostosowany musi być do potrzeb pacjentów i gwarantować powinien dostępność do świadczeń realizowanych w aptece również w nocy oraz w niedzielę i dni ustawowo wolne od pracy.
Apteka, jako placówka ochrony zdrowia publicznego, nie może być nastawiona na maksymalizację zysku, ponieważ cele jej działalności są korygowane przez ustawowe zadanie w postaci zapewnienia pacjentom dostępu do świadczeń w celu ratowania ich życia i zdrowia.
Taka formuła działania tej placówki wyklucza możliwość jednakowego jej traktowania z pozostałymi placówkami handlu detalicznego, wyklucza również możliwość jednakowego traktowaniu znajdującego się tam towaru z towarem zawartymi w innych placówkach oraz wyklucza możliwość równego traktowania przychodu osiąganego w tych placówkach z przychodem osiąganym przez inne podmioty.
W związku z. powyższym wnoszę o wyłączenie z zakresu obowiązywania ustawy, przychodu osiąganego przez apteki z tytułu sprzedaży leków, wyrobów medycznych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia, które mogą być sprzedawane wyłącznie w aptece.
W związku z powyższym wnoszę o wyłączenie z zakresu obowiązywania ustawy, przychodu osiąganego przez apteki z tytułu sprzedaży leków, wyrobów medycznych oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia, które mogą być sprzedawane wyłącznie w aptece.
W związku z powyższym wnosimy o zmianę polegającą na:
1) nadaniu art. 3 pkt 9 następującego brzmienia:
"9) towarze - rozumie się przez to rzeczy ruchome oraz ich części; towarem nie są:
a) posiłki przygotowywane przez ich zbywcę,
b) energia elektryczna,
c) gaz ziemny dostarczany do konsumentów za pośrednictwem sieci dystrybucyjnych,
d) woda dostarczana do konsumentów przez przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjne,
e) ciepło systemowe,
f) leki, wyroby medyczne oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia, które mogą być sprzedawane wyłącznie w aptekach."
albo
2) zmianę polegającą na nadaniu art. 13 następującego brzmienia:
"Art. 13. Zwalnia się od podatku, osiągany przez apteki przychód ze sprzedaży detalicznej leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które mogą być sprzedawane wyłącznie w aptekach."
Jeszcze raz podkreślić należy, że apteka nie jest wyłącznie dla przedsiębiorcy i dla maksymalizacji jego zysku, apteka jest dla pacjenta i ma służyć ratowaniu zdrowia i życia pacjenta.

Z uwagi na fakt, że godziny otwarcia aptek nie są ustalane dowolnie przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę, ale zgodnie z art. 94 ustawy Prawo farmaceutyczne uwzględniać muszą potrzeby miejscowej ludności i zapewniać dostępność leku również w niedzielę i święta, ich funkcjonowanie w dni ustawowo wolne od pracy wynika przede wszystkim z konieczności zapewnienia dostępności do leku, a nie z dążenia przedsiębiorcy do maksymalizacji zysku. Konsekwencją tego faktu jest niemożliwość nakładania na przedsiębiorcę prowadzącego aptekę w dni ustawowo wolne od pracy kary w postaci zwiększonego podatku z tytułu sprzedaży produktów nie objętych wyłączeniem, o którym mowa w art. 3 pkt 9 (albo art. 13).
W związku z powyższym proponuję dodać w art. 8 ust. 3 w następującym brzmieniu:
"3. Do przychodu ze sprzedaży detalicznej towaru będącego przedmiotem obrotu w aptece osiągniętego w soboty, niedziele i inne dni ustawowo wolne od pracy stosuje się ust. 1."
Przedstawiając powyższe, uprzejmie proszę Pan Ministra o uwzględnienie zaproponowanych zmian w trakcie prac nad projektem ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej.

Z poważaniem
mgr farm. Elżbieta Piotrowska-Rutkowska
Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej

"Czasopismo Aptekarskie" nr 3/2016, str. 8-9



Prenumerata
"Czasopisma Aptekarskiego" na rok 2016


Rozmiar: 148886 bajtów



Musimy obronić niezależność zawodową farmaceuty

dr n. farm. Marek JĘDRZEJCZAK
 
Apteka "Od Pokoleń" w Kielcach, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej

Prace nad projektem ustawy o zawodzie farmaceuty i izbach aptekarskich, zainicjowane przez Naczelną Izbę Aptekarską, trwały wiele miesięcy. Jako wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej kierowałem zespołem pracującym nad tym projektem. 3 listopada 2015 roku debatowali nad nim prezesi okręgowych rad aptekarskich. Projekt tej ustawy udało się przygotować dzięki współpracy z okręgowymi izbami aptekarskimi. Obecna wersja tego dokumentu to efekt kilkunastoletniej dyskusji na temat zasad wykonywania zawodu farmaceuty w nowych warunkach prawnych, organizacyjnych i ekonomicznych. Projekt uwzględnia dotychczasowy dorobek samorządu aptekarskiego, a przede wszystkim zawiera również normy prawne uchwalone dzięki staraniom członków Naczelnej Rady Aptekarskiej poprzednich kadencji. W grudniu 2015 roku projekt ustawy o zawodzie farmaceuty i izbach aptekarskich przedstawiony został ministrowi zdrowia.
Odpowiedź na pytanie, dlaczego ustawowa regulacja praw i obowiązków zawodowych osób wykonujących zawód farmaceuty jest konieczna, wymaga uprzedniego zdefiniowania i przeanalizowania kontekstu ekonomicznego, prawnego oraz organizacyjnego, w którym farmaceuci muszą obecnie wykonywać usługi farmaceutyczne.
Uprzedzając szczegółowe rozważania, należy stwierdzić, że warunki, w jakich funkcjonują dzisiaj farmaceuci, należą do najtrudniejszych, w porównaniu do tych, w których pracują przedstawiciele innych medycznych zawodów zaufania publicznego. Nie chodzi jedynie o aspekt ekonomiczny, który także jest ważny, ale przede wszystkim o skomplikowaną sieć zależności oraz wpływy różnorakich grup interesów, które ogniskują się w aptece. W centrum wielu bardzo silnych oddziaływań znajduje się farmaceuta, który musi godzić często sprzeczne nakazy, zakazy i oczekiwania.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 1/2016
na str. 9-12



Dobra Praktyka Etyczna w realizacji opieki farmaceutycznej

mgr farm. Marek J. SOKAL
 
Doktorant Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Opieka farmaceutyczna realizowana w aptece przez magistra farmacji, powinna być wspierana przez producentów i dystrybutorów1 produktów leczniczych, a także przez samorząd aptekarski, farmaceutyczne organizacje i stowarzyszenia naukowe oraz zawodowe.
Producenci i dystrybutorzy, kierując się zasadami Dobrej Praktyki Klinicznej, Dobrej Praktyki Wytwarzania i Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej mogą być współudziałowcami realizowanego programu opieki farmaceutycznej na zasadzie partnerstwa z samorządem aptekarskim, kierującym się wskazaniami wynikającymi z Dobrej Praktyki Aptecznej. Szczególnego podkreślenia w tym procesie wymaga rola hurtowni farmaceutycznych, których potencjał ekonomiczny i organizacyjny pozwala na szersze udzielanie pomocy aptekom w ich działaniach prozdrowotnych na rzecz pacjenta.


>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 1/2016
na str. 16-17



aptekarski HIT dekady

Rozmiar: 148886 bajtów
 

Receptura apteczna półstałych postaci leków do stosowania na skórę.
Teoria i praktyka

dr hab. n. farm. Leszek Marszałł
 
aptekarz praktyk z apteki Pod Orłem w Nowem nad Wisłą

s. 184, 18 tabel i 14 rysunków, bogate piśmiennictwo,
format 168x238 mm, oprawa miękka lakierowana.
ISBN 978-83-64388-92-7
 
Cena dla prenumeratorów "Czasopisma Aptekarskiego" 50,40 zł (w tym 5% VAT, koszty pakowania i przesyłki)
Cena dla nieprenumeratorów "Czasopisma Aptekarskiego" 84,00 zł (w tym 5% VAT, koszty pakowania i przesyłki)
 
Zamówienia należy składać na e-maila: info@farmapress.eu



Edukator opieki farmaceutycznej

mgr farm. Beata M. SOKAL
 
Doktorantka Uniwersytetu Medycznego
im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Od ponad 20 lat samorząd aptekarski boryka się z problemem wdrażania do praktyki aptekarskiej opieki farmaceutycznej, która w wielu krajach Unii Europejskiej obejmuje usługi farmaceutyczne m.in. dotyczące leczenia łagodniejszych dolegliwości, stosowania leków w stanach ostrych, prowadzenia indywidualnych przeglądów stosowania leków i opieki diabetologicznej. Pomimo bogatej literatury na ten temat brak jest konsekwencji oraz determinacji w przekonywaniu polityków do potrzeby ustawowego usankcjonowania opieki farmaceutycznej. Odnosi się to również do aptekarzy praktyków.
We wspomnianym okresie organizowane były liczne konferencje, sympozja, seminaria i szkolenia poświęcone opiece farmaceutycznej, w których udział brali farmaceuci - aptekarze praktycy, a także przedstawiciele producentów i dystrybutorów produktów leczniczych.
W wyniku różnych form popularyzacji opieki farmaceutycznej Naczelna Rada Aptekarska opracowała dokument poświęcony strategii wprowadzania do praktyki aptekarskiej opieki farmaceutycznej. I na tym zakończyła się działalność samorządu aptekarskiego w zakresie opieki farmaceutycznej. Inicjatywę podjęło tylko około 40 aptek m.in. w Barlinku, Choszcznie, Cieszynie, Gorzowie Wielkopolskim, Jarosławiu Jaśle, Krośnie, Krośnie Odrzańskim, Nowej Soli, Pile, Przemyślu, Rzeszowie, Sanoku, Szczecinie, Warszawie i Zielonej Górze, wspieranych przez Wydział Farmaceutyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum.
W związku z tym należałoby ukazać nową rolę farmaceuty - aptekarza w relacji lekarz-pacjent-aptekarz-pacjent-lekarz. W wyniku bowiem globalizacji ekonomicznej i uponadnarodowienia wytwarzania produktów leczniczych, pilnym staje się określenie miejsca i nowej roli farmaceuty z pełnym wykorzystaniem jego wiedzy, którą zdobył w wyniku studiów magisterskich, a także w trakcie ciągłego szkolenia organizowanego między innymi przez krajowe i zagraniczne uniwersyteckie ośrodki naukowe.
Z oficjalnej urzędowej definicji opieki farmaceutycznej zawartej w Dzienniku Ustaw 2008 r. Nr 47 poz. 273 Art. 2a.1 można wywnioskować, że upowszechnianie opieki farmaceutycznej powinno należeć do osoby w tym zakresie przeszkolonej, dlatego istnieje pilna potrzeba powołania edukatora opieki farmaceutycznej przy każdej izbie aptekarskiej. Byłaby to osoba legitymująca się tytułem magistra farmacji oraz przygotowaniem teoretycznym i praktycznym z zakresu opieki farmaceutycznej, mająca umiejętności komunikowania się z pacjentami oraz organizacji i prowadzenia seminariów, szkoleń i warsztatów dla magistrów farmacji. Posiadająca także zdolności w propagowaniu wśród społeczeństwa korzyści wynikających z opieki farmaceutycznej oraz stałej współpracy i konsultacji pomiędzy lekarzem-pacjentem-aptekarzem-pacjentem-lekarzem.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 12/2015
na str. 26-30



Dystrybucja leków w systemie
Unit-Dose - czy to przyszłość polskich aptek szpitalnych?

mgr farm. Karolina WYLEGAŁA
 
Podyplomowe Studium Metodologii i Badań Naukowych, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu; Apteka Szpitalna - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Międzychodzie

dr hab. Marcin CZECH
 
Zakład Farmakoekonomiki, Warszawski Uniwersytet Medyczny; Szkoła Biznesu Politechniki Warszawskiej

Obecna sytuacja aptek szpitalnych w Polsce

Odwołując się do podstaw prawnych, należy zaznaczyć, że w każdym szpitalu lub innym podmiocie leczniczym wykonującym stacjonarne lub całodobowe świadczenia zdrowotne musi być utworzona apteka szpitalna/zakładowa lub dział farmacji szpitalnej. Obecnie w Polsce funkcjonuje 469 aptek szpitalnych i zakładowych oraz 758 działów farmacji szpitalnej. Zgodnie z definicją określoną przez Międzynarodową Federację Farmaceutyczną (FIP) - apteka szpitalna/zakładowa jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą usługi farmaceutyczne. Jednym z podstawowych obowiązków aptek szpitalnych, zakładowych oraz działów farmacji szpitalnej jest zakup i zarządzanie zapasami leków z uwzględnieniem ich prawidłowego przechowywania i użytkowania. Farmaceuci szpitali są odpowiedzialni również za kontrolowanie apteczek oddziałowych oraz prowadzenie rozrachunku materiałowego na poszczególne komórki organizacyjne szpitala. Oprócz zajęć podstawowych związanych z ciągłym zapewnianiem dostępności leków, wyrobów medycznych, materiałów opatrunkowych, środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego fachowy personel farmaceutyczny zgodnie z posiadanymi uprawnieniami wykonuje leki recepturowe, leki cytostatyczne, indywidualne żywienie do- i pozajelitowe. W większości aptek szpitalnych pracownicy udzielają niezbędnych informacji o lekach z zakresu ich działania i dawkowania oraz monitorują ryzyko polipragmazji z uwzględnieniem farmakokinetyki i farmakodynamiki preparatów leczniczych. Oprócz czynności podstawowych opisanych w wielkim skrócie powyżej personel apteki odpowiada materialnie za leki i wyroby medyczne znajdujące się w aptece szpitalnej, a również pośrednio pod względem właściwego użytkowania za leki znajdujące się na poszczególnych oddziałach, pracowniach i poradniach.

Apteczki oddziałowe a unit-dose

Wydatki związane z zakupem leków i innych produktów, które według prawa farmaceutycznego podlegają dystrybucji za pośrednictwem apteki szpitalnej, są z roku na rok coraz większe. Wiąże się to z rosnącymi na rynku cenami leków, coraz większymi wymaganiami stawianymi szpitalom przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), Główną Inspekcję Farmaceutyczna i Sanitarną, wdrożeniami procedur medycznych oraz hospitalizowaniem znacznej części pacjentów, u których prowadzona jest polifarmakoterapia. W związku z tym dyrektorzy szpitali poszukają oszczędności i dążą do maksymalnej redukcji stanów apteczek oddziałowych. W większości polskich szpitali apteki pracują tylko w systemie jednozmianowym, co wiąże się z potrzebą gromadzenia niezbędnego zapasu leków na oddziałach szpitalnych. Bardzo trudno określić, jaki powinien być minimalny stan zapasów. Ciężko jest przewidzieć, co w danym dniu będzie potrzebne na oddziale, ilu pacjentów zostanie przyjętych, jak zmieni się stan pacjentów już hospitalizowanych i czy u pacjenta nie wystąpią działania niepożądane. Pomimo rozbieżnego profilu leczenia na poszczególnych oddziałach na każdym z nich magazynowane są te same leki. Oszacowano, że w każdym oddziale szpitalnym apteczka oddziałowa warta jest kilkanaście tysięcy złotych, a co roku apteki szpitalne utylizują od kilku do kilkunastu kilogramów leków przeterminowanych, niewykorzystanych na poziomie oddziału. Koszty utylizacji stale rosną, ponieważ na rynku dostępna jest znaczna ilość odpowiedników, a pacjenci stosują odmienne dawki leków i preparatów. Zdarzają się pacjenci z dysfunkcją wielonarządową, którzy muszą przyjmować tylko leki, które stosują przez kilkanaście lat, i świadczeniodawca musi im podczas hospitalizacji zapewnić ciągłość leczenia danym farmaceutykiem, przez co apteczki oddziałowe są coraz bardziej rozbudowane, a lek jednokrotnie podany pacjentowi często nie jest w później wykorzystany. Z uwagi na narastające wymagania w stosunku do farmaceutów, a także zwiększony nakład pracy pielęgniarek pracujących na oddziałach poszukuje się nowoczesnych alternatyw usprawniających pracę zarówno w aptece szpitalnej jak i na poszczególnych oddziałach. Niewątpliwie taką alternatywą może być zautomatyzowany system dystrybucji leków, tzn. unit-dose. Głównym założeniem systemu unit-dose jest mechaniczne przygotowanie i dystrybucja leków w formie gotowej do podania oraz indywidualnie przygotowanej dla danego pacjenta z apteki centralnej. Biorąc pod uwagę te wszystkie fakty bardzo rozsądne jest wdrażanie systemu unit-dose w szpitalach, zwłaszcza tych dużych, wielooddziałowych.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 12/2015
na str. 31-36



O potrzebie budowania wspólnoty

dr n. farm. Marek JĘDRZEJCZAK
 
Apteka "Od Pokoleń" w Kielcach,
wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej

System ochrony zdrowia w naszym kraju, w tym ta jego część, która dotyczy dystrybucji detalicznej leków i bezpieczeństwa lekowego Polaków, "od zawsze" jest przedmiotem nieustannych reform. Reformy są jednak cząstkowe, najczęściej podporządkowane bieżącym celom politycznym, a ponadto nie uwzględniają rzeczywistych potrzeb pacjentów i oczekiwań aptekarzy. Coraz częściej odnosimy wrażenie, że rządy funkcjonują jak pogotowie ratunkowe, stosując metody doraźne, a na poważne schorzenia proponują plasterek opatrunkowy. Tymczasem konieczna jest gruntowna naprawa systemu opieki zdrowotnej, prowadząca między innymi do zagwarantowania stałego i równego dostępu Polaków do leków ratujących zdrowie i życie, obudowana rozwiązaniami prawnymi na miarę XXI wieku.

Od wielu lat Naczelna Izba Aptekarska podkreśla, że polskie środowisko aptekarskie dotkliwie odczuwa brak regulacji,

które od dziesięcioleci obowiązują w innych państwach Unii Europejskiej, także tych bardziej rozwiniętych niż Polska. Polscy aptekarze i pacjenci zasługują na nowoczesne rozwiązania w obszarze dystrybucji leków, opieki farmaceutycznej i polityki lekowej. Nie sprawdziła się strategia polegająca na nieingerowaniu w mechanizmy rynkowe. Zaniechanie przez kolejne rządy istotnych reform i wiara, że "niewidzialna ręka rynku" jest tą siłą sprawczą, która w cudowny sposób ma rozwiązać wszelkie problemy występujące na rynku farmaceutycznym, przyniosła katastrofalne rezultaty. Jej rezultatem jest między innymi dramatyczne sytuacja indywidualnego aptekarstwa, postępujące procesy monopolizacji i koncentracji w sferze detalicznej i hurtowej dystrybucji leków, zjawiska patologiczne niszczące rynek aptek i nieskuteczność organów państwa odpowiedzialnych za nadzór nad obrotem produktami leczniczymi.

Nie mamy już czasu na eksperymentowanie,

dlatego należy raz jeszcze przyjrzeć się regulacjom sprawdzonym, które od wielu lat z powodzeniem funkcjonują w innych krajach Unii Europejskiej. My, polscy aptekarze, domagamy się takich regulacji. W państwach unijnych nikt nie kwestionuje, że rynek aptek może być regulowany przez państwo, a apteka musi mieć mocne podstawy ekonomiczne, pozwalające realizować podstawowe zadania w sferze zaopatrzenia pacjentów w leki.
Jako wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej odbyłem setki rozmów z aptekarzami. Z uwagą wsłuchuję się w głos farmaceutów. Wiele istotnych postulatów i wskazań przekazali do naszej wspólnej pracy między innymi mgr farm. Bożena Śliwa z Kielc, mgr farm. Jadwiga Janocha z Kolna, mgr farm. Janina Pawłowska z Krakowa, mgr farm. Jakub Tokarz z Limanowej, mgr farm. Beata Sokal z Piły, mgr farm. Danuta Filis z Końskich i mgr farm. Wacław Korzeniewski z Suwałk. Otrzymuję też wstrząsające listy od aptekarzy, którzy przyłączyli się do protestu Naczelnej Izby Aptekarskiej przeciw narzuconemu przez producentów systemowi tzw. dystrybucji bezpośredniej i reglamentacji leków. Limitowanie dostaw produktów leczniczych do aptek obnaża słabość naszego państwa i godzi w bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów. Ponad sześć tysięcy farmaceutów popierających protest to zaczątek wspólnoty, która ma odwagę przeciwstawić się dyktatowi firm farmaceutycznych i politykom niezdolnym do podejmowania decyzji w ważnym interesie społecznym.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 11/2015
na str. 9-12



Miejsce apteki
w ochronie zdrowia publicznego

dr hab. n. farm. Agnieszka ZIMMERMANN
 
aptekarz praktyk
 
Gdański Uniwersytet Medyczny, Wydział Nauk o Zdrowiu

Zmieniająca się sytuacja ekonomiczna i demograficzna wymusza zmiany w praktyce aptecznej, w tym wprowadzanie nowego zakresu usług. Organizacje międzynarodowe, takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO - World Health Organization) i Międzynarodowa Federacja Farmaceutyczna (FIP - International Pharmaceutical Federation), udowadniają, że rola nowoczesnych aptek ogólnodostępnych powinna być sprzężona z ich działaniem w celu ochrony zdrowia publicznego. Dokumenty: The role of the pharmacist in the health care system – New Delhi 1988, Tokio 1993 oraz FIP Statement of policy on Good Pharmacy Education Practice, Wiedeń 2000 czy Karta Aptekarstwa Europejskiego (tekst dostępny na: www.prawo.farmacja.pl) podkreślają, że współczesne aptekarstwo powinno skupiać się zarówno na świadczeniach zindywidualizowanych jak i na skierowanych do całego społeczeństwa. Pełnienie dodatkowych funkcji wymaga nowych uprawnień i przyjęcia nowych obowiązków.
Jak wynika z piśmiennictwa, kompletna realizacja celów związanych z ochroną zdrowia publicznego jest obecnie dopiero na etapie dążeń, a tylko nieliczne kraje, np. Holandia czy Kanada, zbliżają się do ich osiągnięcia. Do praktyki aptecznej w Anglii wprowadzono pojęcie healthy living pharmacy (HLP), adekwatne do nowo dostrzeżonych ról. Do tego, by apteka działała na rzecz ochrony zdrowia publicznego, niezbędne jest, by była spójnym elementem systemu ochrony zdrowia, sprzężonym z innymi jego podmiotami. Musi mieć dostęp do narzędzi służących realizacji tak nałożonych celów. Potrzebna jest odpowiednia polityka państwa oparta m.in. na założeniu dofinansowania świadczeń aptek z zakresu ochrony zdrowia publicznego. Dzieje się tak w Kanadzie. Apteki w Anglii są aktywizowane oraz angażowane przez władze samorządowe w działania prozdrowotne organizowane na szczeblu lokalnym5. Dodatkowo umowy kontraktowe aptek z National Health Service (odpowiednik polskiego NFZ) przewidują usługi z zakresu zdrowia publicznego. Potrzebne jest także wsparcie merytoryczne ze strony naukowców zajmujących się praktyką apteczną oraz wsparcie samorządu zawodowego, zwłaszcza w zakresie promocji usług wśród aptekarzy.

PROJEKT USTAWY O ZDROWIU PUBLICZNYM

"Zdrowie publiczne" w sferze pojęciowej nie posiada swojej definicji prawnej. Zdaniem Nosko w Polsce brakuje czytelnej koncepcji zdrowia publicznego zarówno w warstwie teoretycznej jak i w odniesieniu do jego praktycznych zastosowań. Podobne zdanie mają Golinowska i Sowa, wskazując, że ogląd działań zdrowia publicznego w Polsce pozwala sformułować tezę, że ta warstwa ochrony zdrowia systematycznie traci na znaczeniu i nie jest przedmiotem dostatecznej koordynacji również w sferze legislacji. Wobec powyższego obecny rząd próbował stworzyć kompleksową regulację dotyczącą zdrowia publicznego. Powstał projekt nowego aktu prawnego - ustawy o zdrowiu publicznym, datowany na 17 marca 2015 r. Organem odpowiedzialnym za stworzenie nowej regulacji został minister zdrowia. Omawiany projekt w swoim pierwotnym, przedstawionym do konsultacji kształcie (tekst dostępny na stronach www.mz.gov.pl), nie zawiera żadnych zapisów odnoszących się wprost do roli farmaceutów i apteki w ochronie zdrowia publicznego. Tymczasem i apteka, i zawód farmaceuty definiowane są w ustawodawstwie przez pryzmat zdrowia publicznego.

>>> szerzej w "Czasopismo Aptekarskie" nr 8-9/2015
na str. 13-20



Leki sfałszowane

mgr farm. Zofia Ulz
 
Główny Inspektor Farmaceutyczny

W ostatnich latach na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zaobserwowano wzrost przypadków wprowadzania do nielegalnego obrotu sfałszowanych lub nieodpuszczonych do obrotu produktów leczniczych oraz suplementów diety spełniających kryteria produktu leczniczego. Miejscem dystrybucji tych leków są bazary, siłownie, sex-shopy. W chwili obecnej największym rynkiem zbytu nielegalnych produktów leczniczych jest internet. Jego popularność wynika z faktu, iż pozwala on na zachowanie anonimowości sprawców przestępstw.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia aż 50% produktów leczniczych oferowanych na nielegalnych stronach internetowych to podróbki. Sfałszowane leki nie odpowiadają wymaganiom jakościowym ustalonym dla danych produktów leczniczych, zawierają zwykle składniki gorszej jakości, nieodpowiednie ich proporcje, zanieczyszczenia lub inne niedopuszczone substancje czynne o nieznanym bezpieczeństwie stosowania. Wielokrotnie stwierdza się w podrobionych/niedopuszczonych lekach obecność substancji toksycznych, niemedycznych, wywołujących ostre zatrucia, a czasami będących bezpośrednią przyczyną zgonu. Dość często bywa i tak, że ich skład jest zupełnie inny od deklarowanego na opakowaniu.
Poważnym problemem jest również dystrybucja produktów leczniczych w miejscach do tego nieuprawnionych, gdzie trafiając do nielegalnego obiegu, tracą one swoją pierwotną jakość w wyniku niewłaściwych warunków ich transportu oraz przechowywania.
Aktualnie najczęściej podrabiane są preparaty tzw. lifestyle, czyli przede wszystkim lekarstwa na potencję, ale także środki odchudzające i sterydy. Coraz częściej także zaczynają pojawiać się leki z innych grup terapeutycznych, m.in. produkty lecznicze o działaniu antykoncepcyjnym, przeciwnowotworowym czy psychotropowym. Wśród tych produktów są najczęściej leki wydawane wyłącznie na podstawie recepty lekarskiej, których samodzielne przyjmowanie może stanowić poważne i realne zagrożenie dla zdrowia i życia przyjmujących je pacjentów.
Proceder nielegalnego handlu lekami, sfałszowanymi produktami leczniczymi oraz innymi produktami spełniającymi kryteria produktu leczniczego to problem ogólnoświatowy. Skala tego zjawiska jest coraz bardziej powszechna, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i życia pacjentów.
Informacje w sprawie ujawnienia przypadków nielegalnego obrotu lekami, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, są przekazywane przez Państwową Inspekcję Farmaceutyczną do kompetentnych organów ścigania odpowiedzialnych za ujawnianie oraz zwalczanie tego procederu – policji oraz prokuratury, których działania wspierane są wiedzą merytoryczną inspektorów farmaceutycznych. Rolę wiodącą w działaniach operacyjnych wymierzonych przeciwko obrotowi produktami leczniczymi w miejscach do tego nie uprawnionych odgrywają jednostki policji. Tym samym monitoring internetu pod kątem nielegalnej sprzedaży leków należy do zadań ww. jednostek. Na wniosek organów ścigania Inspekcja Farmaceutyczna przygotowuje i wydaje opinie wykorzystywane w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych przez te jednostki.
Biorąc pod uwagę złożoność problemu nielegalnego obrotu lekami/sfałszowanymi produktami czy też niedopuszczonymi do obrotu farmaceutykami, Główny Inspektor Farmaceutyczny kierujący Inspekcją Farmaceutyczną działa aktywnie również na tym polu. Inspekcja we współpracy z członkami powołanego przez ministra zdrowia Zespołu do Spraw Fałszowania i Nielegalnego Obrotu Produktami Leczniczymi oraz Innymi Sfałszowanymi Produktami Spełniającymi Kryteria Produktu Leczniczego opracowała ostrzeżenie dla pacjentów, które wskazuje na zagrożenia, jakie wiążą się z zakupem produktów leczniczych dostępnych wyłącznie na podstawie recepty lekarskiej w miejscach nieuprawnionych.
Ponadto na oficjalnej stronie internetowej GIF publikowane są komunikaty ostrzegawcze dotyczące wykrycia nowych zagrożeń związanych ze stosowaniem podrobionych lub niezarejestrowanych leków. Opracowano również dokument zawierający odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w tym zakresie. Niniejsze informacje umieszczone są pod adresem www.gif.gov.pl.
Wejście w życie na początku lutego br. ustawy Prawo farmaceutyczne, potocznie zwanej "ustawą fałszywkową", spowodowało, że do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego coraz częściej napływają informacje o podejrzeniu sfałszowania produktu leczniczego, który trafił do legalnego łańcucha dystrybucji. Ujawnianie takich informacji stało się bowiem obowiązkiem ustawowym wszystkich podmiotów działających w sektorze farmaceutycznym na naszym rynku.

>>> "Czasopismo Aptekarskie" nr 6-7/2015
na str. 11-13



mgr farm. Piotr Merks
 
Dyrektor ds. Rozwoju Aegate (limited) Polska

Szanowni Państwo!
Piszę do Państwa w związku z dyrektywą dot. zwalczania fałszowania leków (Falsified Medicine Directive). Prace nad aktami delegowanymi zostały zakończone a ich przyjęcie planowane jest na II kwartał 2015 roku. Publikacja w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nastąpi w IV kwartale 2015 roku. Komisja Europejska sprecyzowała kompleksową weryfikację, skanowanie opakowania w momencie wydawania leków.
"Bezpieczeństwo pacjenta", na którym skupia się dyrektywa, zwiastuje stworzenie platformy usług cyfrowych, która będzie miała szerokie i niezwykle pozytywne konsekwencje nie tylko dla nas, pacjentów, lecz także dla całego łańcucha dystrybucji produktów leczniczych.
Korzyści inwestycji farmaceutycznych w kontekście serializacji leków i weryfikacji medycznej, otwierają nową wszechobecną sieć łączącą procesy w trybie anonimowym z 170,000 aptek, a w rezultacie z 500 milionami obywateli Europy.

>>> szerzej w "Czasopiśmie Aptekarskim" nr 6-7/2015
na str. 10



Zasady Dobrej Praktyki Sporządzania Leków w aptece szpitalnej

mgr farm. Zofia Ulz
 
Główny Inspektor Farmaceutyczny

Apteka, jak mówi art. 86. ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, jest placówką ochrony zdrowia publicznego, na którą z racji pełnionej funkcji nałożono szereg zadań. Wśród tych zadań rolę priorytetową mają usługi farmaceutyczne, skatalogowane w dalszej części wspomnianego wyżej artykułu. Uwagę osoby czytającej te przepisy zwrócą zapewne dwa aspekty: pierwszy to taki, że rzeczone usługi farmaceutyczne świadczą osoby uprawnione, oraz to, że katalog usług świadczonych w aptekach szpitalnych jest większy o dziesięć pozycji w stosunku do aptek ogólnodostępnych. Możemy tam znaleźć między innymi: sporządzanie leków do żywienia pozajelitowego, wytwarzanie płynów infuzyjnych, sporządzanie produktów radiofarmaceutycznych czy przygotowywanie leków w dawkach dziennych, w tym leków cytostatycznych. Jak łatwo z powyższego wywieść, apteka szpitalna to taka mała "fabryczka leków", w większości sterylnych, przygotowywanych dla swoich pacjentów. A to zobowiązuje. Zobowiązuje, mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa pacjenta z racji przyjmowania leków w danej placówce służby zdrowia, przede wszystkim do zachowania standardów narzuconych przez bardzo restrykcyjne przepisy w produkcji przemysłowej specyfików. Należy pamiętać, że w większości przy przygotowywaniu leków w aptece szpitalnej korzystamy z produktów finalnych wytworzonych przez przemysł farmaceutyczny.
Powstaje zatem pytanie: jak takie bezpieczeństwo zapewnić? Wystarczy rozpuścić - mówią jedni. Żaden problem, dostrzyknę do soli fizjologicznej czy innego dobrego rozpuszczalnika trochę cytostatyku w gabinecie zabiegowym i gotowe do podania - dodają inni "znawcy tematu".

>>> szerzej w "Czasopiśmie Aptekarskim" nr 8-9/2014
na str. 11-13



Zakres niezależności zawodowej farmaceuty

dr n. farm., mgr prawa Agnieszka ZIMMERMANN,
aptekarz praktyk
 
Gdański Uniwersytet Medyczny

Nieskrępowane działanie farmaceuty uzależnione jest od nieulegania jakimkolwiek wpływom i naciskom, które hipotetycznie mogą wywierać przedstawiciele kadry zarządzającej apteką lub siecią aptek. Zawód farmaceuty należy do zawodów zaufania publicznego, niestety aktualne prawo nie przyznaje aptekarzom instytucjonalnych form ochrony niezależności, służących suwerenności zawodowej. Wydaje się to w sytuacji liberalizacji rynku obrotu detalicznego lekiem nieuzasadnione. Dokonanie wymiany leku na inny, tańszy jest zawsze ingerencją w terapię i powinno być traktowane jak decyzja terapeutyczna a nie handlowa. Farmaceuta dokonujący wymiany leku powinien przekazać pacjentowi rzetelną, pełną i zrozumiałą informację. Informacja rzetelna przekazywana jest w sposób zobiektywizowany, bez użycia manipulacji i ukrywania niektórych wiadomości. Taka manipulacja jest nie do przyjęcia tym bardziej, gdy wynika z przyczyn finansowych. Dlatego też należy postulować wprowadzenie zapisów dających aptekarzom pełną swobodę i samodzielność w wykonywaniu czynności zawodowych.
(...)
Farmaceuta w procesie substytucji leku musi przestrzegać restrykcyjnych zapisów ustawy refundacyjnej, by nie narazić się na straty finansowe związane z odmówieniem refundacji przez NFZ. Niestety ustawodawca nie wyposaża zawodu w instrumenty służące ochronie przed wywieraniem nacisków i ingerowaniem w samodzielność zawodową aptekarza. Przewiduje jedynie sytuacje związane z przyjęciem korzyści majątkowej lub jej obietnicy w zamian za zachowanie wywierające wpływ na:
1) poziom obrotu lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobami medycznymi podlegającymi refundacji ze środków publicznych;
2) obrót lub powstrzymanie się od obrotu konkretnym lekiem, środkiem spożywczym specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobem medycznym podlegającym refundacji ze środków publicznych.
Taka postawa jest penalizowana i zagrożona karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat (art. 54 ust. 1 ustawy refundacyjnej).

>>> szerzej w "Czasopiśmie Aptekarskim" nr 4/2014
na str. 13-17



Ile zarabiają farmaceuci
i technicy farmaceutyczni?

mgr farm. Maciej CZERWIŃSKI
 
Farmacja.net Sp. z o.o.

Media branżowe na początku 2013 roku podały, że od momentu wprowadzenia ustawy refundacyjnej 15 tysięcy osób zatrudnionych na rynku farmaceutycznym straciło pracę. W ciągu pierwszych trzech kwartałach funkcjonowania tej ustawy około 8 tysięcy osób zostało zwolnionych z aptek. Duża liczba pracowników, aby zachować pracę, musiała liczyć się z obniżką wynagrodzenia.
W 2013 roku na łamach serwisów internetowych Farmacja.hr i Farmacja.net przeprowadzono anonimowe badanie na temat wynagrodzeń netto farmaceutów i techników farmaceutycznych. Było to największe tego typu badanie, jakie kiedykolwiek zostało zrealizowane w sektorze farmacji aptecznej.
Wzięło w nim udział ponad 3000 spośród 16 000 farmaceutów i techników farmaceutycznych zarejestrowanych w portalach grupy Farmacja.net., czyli około 7% całej grupy zawodowej. Największą ilość informacji zgromadzono o wynagrodzeniach w województwie mazowieckim. W wyliczeniu średnich uposażeń w regionie przyjęto metodę statystyczną w oparciu o medianę, z odrzuceniem skrajnych wyników.

Rozmiar: 148886 bajtów

Na podstawie zgromadzonych danych wyliczono, że średnia pensja netto kierownika apteki w Polsce to 4251,56 złotych, magistra farmacji 2775,00 zł, zaś technika farmaceutycznego - 1764,69 zł.
Biorąc pod uwagę, że w ubiegłym roku najniższa pensja krajowa wynosiła 1181,38 zł netto, w województwie lubelskim i podkarpackim wynagrodzenia technika farmaceutycznego mieściły się najbliżej tej granicy i kształtowały się odpowiednio na poziomie 1500 zł i 1550 zł.
W najlepszej sytuacji finansowej jest statystyczny kierownik apteki w województwie lubuskim (5350 zł) oraz magister farmacji pracujący w województwie zachodniopomorskim (3500 zł). Dla porównania: koledzy tych pierwszych w Lubelskiem zarabiają średnio 3300 zł, zaś koledzy tych drugich z Podlaskiego zaledwie 2000 zł). Dodajmy, że kierownik apteki z województwa łódzkiego i lubelskiego otrzymuje takie samo wynagrodzenie jak magister pracujący w województwie lubuskim czy zachodniopomorskim.
Technicy farmaceutycznie najlepiej zarabiają w województwie mazowieckim (2100 zł), najmniej (1500 zł) w woj. lubelskim.
Otrzymane wyniki próbowano porównywać z ogólnym poziomem bezrobocia w Polsce notowanym w 2013 roku. Gdyby hipotetycznie zachodził istotny związek między tymi danymi, to w Wielkopolsce, gdzie stopa bezrobocia jest najniższa w kraju i kształtuje się na poziomie 9,5 proc., uposażenie farmaceutów byłoby najwyższe. Takiej korelacji jednak nie zaobserwowano.
W najbardziej korzystnej sytuacji finansowej są farmaceuci zatrudnieni w regionach, gdzie nie powstały wydziały farmaceutyczne lub które w ogóle nie posiadają uczelni medycznych. Należą do nich województwa zachodniopomorskie, lubuskie i świętokrzyskie.
"Czasopismo Aptekarskie" nr 3/2014
str. 9-11



Recepty Mikołaja Kopernika

dr Jerzy JAMBOR
 
Prezes Zarządu Głównego Polskiego Komitetu Zielarskiego

W ubiegłym roku minęło 540 lat od urodzin i 470 lat od śmierci Mikołaja Kopernika. Warto więc na łamach "Czasopisma Aptekarskiego" przypomnieć jednego z najwybitniejszych prekursorów nowożytnej nauki, a szczególnie niektóre z jego dokonań w dziedzinie lecznictwa.
Mikołaj Kopernik (1473-1543) to jeden z największych umysłów w historii, który w większym stopniu niż ktokolwiek inny wpłynął na dzieje nauki. Znany jest przede wszystkim jako twórca systemu heliocentrycznego w astronomii. Było to jedno z najważniejszych osiągnięć w całej historii nauki. Ziemia przestała być środkiem wszechświata! Opublikowanie De revolutionibus orbium coelestium było punktem wyjścia nie tylko dla nowożytnej astronomii, ale dla całej nowożytnej nauki. Dzieło Mikołaja Kopernika było prologiem następnych wielkich dzieł, które miały istotny wpływ na rozwój ludzkości.
Mikołaj Kopernik był człowiekiem o wielostronnych umiejętnościach. Wniósł ogromny wkład nie tylko do astronomii, ale też do wielu innych dziedzin. Był przede wszystkim prawnikiem (doktorem prawa kanonicznego) i lekarzem. Nie był zawodowym astronomem, swego wielkiego dzieła dokonał w czasie wolnym od powierzonych obowiązków kanonika kapituły warmińskiej i lekarza.
Mikołaj Kopernik medycynę studiował w Padwie, na uczelni, która była w tym czasie najznakomitszym ośrodkiem kształcenia europejskich medyków. Po powrocie z Padwy na Warmię szybko stał się znanym lekarzem w Prusach Królewskich. Mikołaj Kopernik leczył biskupów warmińskich i kanoników fromborskich. Leczył też chorych w Szpitalu Świętego Ducha we Fromborku. Był mistrzem w dziedzinie medycyny.
Na temat recept Mikołaja Kopernika wiele już napisano. Najczęściej przedstawiano je jako pewne ciekawostki z życia twórcy nowożytnej astronomii. Najbardziej znane są dwie jego recepty: jedna zapisana na okładce książki Valesci de Taranta Practica, a druga na Elementa geometrica Euklidesa. Pierwsza z wymienionych recept dotyczy proszku (Pulveres mixti), który sporządza się, biorąc: "owoce kopru włoskiego, selera lub do uznania pietruszki, anyżu, pieprzu, jałowca, kopru ogrodowego, ziela hyzopu i bożego drzewka, mastyks i korzeń glistnika". Druga dotyczy też proszku, ale jest to recepta o bardzo fantazyjnym składzie, która mówi: "weź glinki armeńskiej 2 uncje, cynamonu pół uncji, zedoarii 2 drachmy, kłącza pięciornika kurzyśladu, korzenie dyptamu i czerwonego drewna sandałowego po 2 drachmy, skrobanego zęba słoniowego i szafranu po 1 drachmie, palonego zęba słoniowego i kwaśnej róży po 2 skrupuły, skórki cytrynowej i pereł po 1 drachmie, czerwonego hiacyntu i szafiru po 1 skrupule, kostki z serca jelenia 1 drachmę, bursztynu, rogu jednorożca czerwonego koralu, złota i srebra w listkach po 1 skrupule, cukru pół funta, albo tyle, ile trzeba, żeby zrobić proszek".
W skład proszków złożonych (Pulveres mixti) stosowanych w czasach Mikołaja Kopernika wchodziło bardzo dużo różnorodnych substancji. Obecnie można odnieść wrażenie, że były one przesadnie fantazyjne. Było to jednak zgodne z ówczesnymi trendami w lecznictwie.
Warto bliżej przyjrzeć się pierwszej recepcie, którą uważam za wyjątkowo interesującą, odbiegającą od obowiązującej w ówczesnym lecznictwie "mody". Oceńmy poszczególne jej składniki, uwzględniając aktualny stan wiedzy na ich temat.

>>> więcej w "Czasopiśmie Aptekarskim" nr 1/2014
na str. 50-53



Wymiana leku w postaci tabletek podzielnych na formę niepodzielną

"(...) Wiele pytań budzi także sytuacja wymiany leku w postaci tabletek podzielnych na formę niepodzielną. Lek w postaci tabletek podzielnych gwarantuje, że może on być dzielony bez ryzyka zmiany efektu terapeutycznego, gdyż jest dopuszczany do obrotu na podstawie specjalnych badań wykazujących brak zaburzeń profilu uwalniania substancji z tabletki podzielonej. Zatwierdzenie postaci leku w formie tabletek podzielnych w procesie rejestracji gwarantuje pacjentowi bezpieczeństwo w sytuacji podziału dawki. Tabletki podzielne przeznaczone są zwłaszcza do leczenia chorób, w których modyfikacja dawki jest właściwie częścią działań terapeutycznych. Precyzyjne dawkowanie w takich sytuacjach ma zatem duże znaczenie, zarówno w aspekcie skuteczności jak i bezpieczeństwa, dlatego też nie powinno się dzielić tabletek nie przystosowanych do podziału, bo może mieć to wpływ na przebieg terapii pacjenta. Substytucja może natomiast dotyczyć tylko leków, których właściwości umożliwiają to samo zastosowanie. Tabletka niepodzielna nie może być uznana za odpowiednik tabletki podzielnej i nie powinna być rozważana jako alternatywna. (...)"

dr n. farm., mgr prawa Agnieszka Zimmermann,
aptekarz praktyk



W sprzedaży znajduje się
wydanie specjalne "Opieki Farmaceutycznej"
zawierające karty bazowe autorstwa
dr hab. n. farm. Wiesławy Stożkowskiej
i mgr farm. Igi Wapniarskiej
z Wydziału Farmaceutycznego
Gdańskiego Uniwersystetu Medycznego
 
Koszt wydania wynosi 20 zł
+ 6 zł opłata pocztowa wraz z pakowaniem.
 
Wpłacając kwotę na konto
1311 3010 1702 0000 0000 0511 95
należy podać wszystkie dane
niezbędne do wystawienia faktury VAT.
 
 
"CzA"
nr 6-7(270-271)/2016 Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Punktacja MNiSzW
4 pkt. naukowe
Spis treści

Farmaceutyczny Poradnik
Kalendarz 2016 Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę

Nowości wydawnicze Farmapress
 
Joanna Kossuth Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Opis i zamówienie

Krystyna Joanna Kocay Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Opis i zamówienie

Krystyna Głowniak Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Opis i zamówienie

Jerzy Jambor Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Opis i zamówienie

Wybrane zagadnienia z prawa farmaceutycznego. Poradnik farmaceuty. Zbiór pytań testowych z komentarzem Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Spis treści
Opis i zamówienie

Receptura apteczna półstałych postaci leków do stosowania na skórę. Teoria i praktyka Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Spis treści
Opis i zamówienie

Receptura apteczna płynnych postaci leków w teorii i praktyce Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Spis treści
Opis i zamówienie

Słownik jakości życia
angielsko-polski
polsko-angielski Kliknij aby zobaczyć powiększoną okładkę
Opis i zamówienie

(C) APe 2002